THẾ GIỚI NGHỆ THUẬT TRONG THƠ NGỤ NGÔN LA FONTAINE

        Jean De La Fontaine là nhà thơ ngụ ngôn cổ điển Pháp nổi tiếng. Ông sáng tác nhiều thể loại nhưng thơ ngụ ngôn của ông đã đưa ông lên vị trí của những nhà thơ cổ điển hàng đầu nước Pháp thế kỉ XVII.

        Trải qua hơn ba trăm năm, những gì mà nhà thơ Pháp thế kỉ XVII – Jean de La Fontaine mang đến cho chúng ta vẫn còn nguyên giá trị. Vốn sinh ra không phải để làm thi sĩ, nhưng Nàng Thơ đã cám dỗ và biến ông thành một thiên tài vĩ đại. La Fontaine đã thử bút ở rất nhiều thể loại: Truyện kể, kịch, thơ, tiểu thuyết…Ở mỗi thể loại, ông đều dừng lại “nhấm nháp” chút ít rồi lại “bay đi”. Trong khu vườn đầy hoa ấy, La Fontaine tham lam không muốn dừng lại cố định ở một nụ hoa nào. Thế nhưng đến với thơ ngụ ngôn, tên tuổi của ông đã được định vị. Với 238 bài thơ viết trong hai mươi sáu năm (1668 – 1694) được chia thành mười hai quyển in trong ba tập, La Fontaine đã tìm được một chỗ đứng vững chắc trong nền văn học Pháp thế kỉ XVII nói riêng và văn học nhân loại nói chung. Ông là một trường hợp khá đặc biệt vì hầu như trong sáng tác của mình, không có đề tài nào là do ông tự sáng tạo. Thơ ngụ ngôn của ông là sự kế tục những đề tài có sẵn của Hy Lạp, La Mã, Ấn Độ, hay truyện cổ Pháp và bằng tài năng của mình, ông đã mang lại cho thơ ngụ ngôn những nét đặc sắc mới. Ông đã làm mờ những người đi trước mình. Bây giờ chỉ còn “ngụ ngôn” – “đó là La Fontaine”.

        La Fontaine là một “bông hoa lạ” trong vườn hoa văn học Pháp thế kỉ XVII. Đến ông, thể loại ngụ ngôn mới đạt được thành tựu rực rỡ nhất. Và cũng chỉ có La Fontaine làm cho thể loại này “thoát khỏi vị trí hạ đẳng” trở thành một thể loại xứng tầm với các thể loại khác. So với người đi trước, nhà thơ đã tạo được một bước ngoặc đáng kể, vượt hẳn họ về sự độc đáo và sáng tạo. 

        Thơ ngụ ngôn La Fontaine khai thác đề tài từ những truyện ngụ ngôn nổi tiếng của văn học Hi Lạp, Ấn Độ… và thường mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người.

        Nội dung thơ ngụ ngôn La Fontaine là bức tranh sinh động về xã hội loài người mà cụ thể là xã hội Pháp thời “Đại thế kỉ”. Với phương châm “Tôi dùng loài vật để tả người”, nhà thơ đã khắc họa tất cả mọi hạng người trong xã hội với đầy đủ các tính cách đặc trưng. Bài học luân lý ngắn gọn được rút ra sau mỗi câu chuyện dí dỏm là phương pháp giáo dục hiệu quả đối với chúng ta, nhất là trẻ con. La Fontaine không chỉ nhìn thấy những mặt xấu xa, đáng phê phán của xã hội, ông còn tích cực ca ngợi lối sống cao đẹp, những phẩm chất đáng quý của con người. 


        Mặc dù đề tài được lấy từ quá khứ nhưng La Fontaine đã sáng tạo lại thành cái của riêng mình. Nhờ lòng yêu thiên nhiên và sự quan sát tinh tế, nhà ngụ ngôn đã có được những trang thơ sinh động, hấp dẫn, giàu sức sống. Ngôn ngữ bình dị, gần gũi với nhân dân kết hợp với lối thơ tự do cũng là một trong những thành công về mặt nghệ thuật trong thơ ông.

        Thơ ông thể hiện rất rõ tư tưởng lạc quan, yêu đời, yêu thiên nhiên, yêu thương những con người lương thiện nhưng bị đè nén, áp bức do yếu hèn, cô thế và lên án thói đạo đức giả, hợm mình…

        Thơ ngụ ngôn La Fontaine đã được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới qua nhiều thế hệ. Ở Việt Nam, Thơ ngụ ngôn của La Fontaine do Nguyễn Văn Vĩnh dịch vẫn là một bản dịch chuẩn mực, truyền đạt được nội dung và tinh thấn của nguyên tác, khẳng định tính phong phú của ngôn ngữ Việt Nam. Mỗi bài thơ ngụ ngôn trong tập thơ đề cập đến một khía cạnh khác nhau của cuộc sống, ẩn chứa một bài học sâu sắc và ý nghĩa.